استفاده از زبان شامل انتخاب صحیح واژگان (lexis) ، ‌ساختار دستوری(grammar) ، شیوه (register, style) ،‌ شکل و ساخت ارائه (,discourse structure scheme) و... می‌باشد و این انتخاب‌ها به خاطر دلالیل مشخصی صورت می‌گیرد.
به عنوان مثال ، در انتخاب یک لغت مناسب برای یک گروه مسلح کدام عنوان باید بکار رود ،‌ تروریسم" terrorists"‌و‌یا آزادی‌بخش" freedom fighters" که این انتخاب و استفاده به نظر شما بستگی دارد. پس با استفاده از یک واژه می‌توان خواسته‌های مختلفی را پیگیری نمود. 
نمونه‌ی دیگر در خصوص ساختار دستوری ، استفاده از فعل مجهول است که آیا باید حقیقت پشت یک موضوع به وضوح بیان شود و یا به خاطر دلایلی مثل دلایل امنیتی نباید فاش شود. به عنوان نمونه " Ten million pounds were lost last year." که در خصوص این جمله می توان پرسید " Who lost them? Why? How?" در اینجا نیز استفاده از این ساختار دستوری ، دارای هدف خاصی است .
شیوه (Register) نیز باید مورد استفاده قرار گیرد تا افراد را ناچار به عملکرد به شکل‌های خاصی نمود. به عنوان نمونه ،‌ آگهی‌های تبلیغاتی به شکلی دوستانه و با تن صدایی آشنا ارائه می‌شوند تا آنکه مردم را به استفاده از محصول خود ترغیب کرده و بگویند که چقدر این محصول برای مردم مهم است. لذا تاثیرگذاری روی تصمیمات و عقاید مردم به همین سادگی با شیوه بیان جملات تغییر می‌کند.
discourse structure نیز می‌تواند مشخص کند که در یک گفتگو حقوق شما چیست. به عنوان مثال در یک مصاحبه شغلی ، جایی که فقط یک نفر حق پرسیدن سوال از شما را دارد. این موضوع نیز تاثیر زادی بر روند فکر، زندگی و تصمیمات می‌تواند داشته باشد. 
در سال‌های اخیر ، این نوع نگاه به زبان گسترش یافته و با عنوان " critical language analysis" شناخته می‌شود و در مدارس ، بسیاری از معلّمان به دنبال بالابردن آگاهی (awareness) دانش‌آموزان در خصوص استفاده از زبان به این صورت هستند تا آنکه به سادگی تحت تاثیر دیگران قرار نگیرند. پس بالابردن سطح آگاهی از این مقولات در آشنایی با هر زبانی بسیار ضروری می‌باشد.
واژه "critical" در اینجا به معنای منفی" negative" نیست بلکه به معنای با دقت و با فکر" careful, thoughtful" می‌باشد. 

ایده های عملی
• اگر شما آموزش خود از این نقطه آغاز کردید که استفاده از زبان شامل انتخاب‌های زیادی است ، می‌توانید از دانش‌آموزان خود بپرسید :

" Why did they say that?" 
" Why did they use that word rather than another word?"
"Why did they use that tense?"
"What are they not saying?" 

و مواردی از این قبیل که می‌تواند آگاهی‌های لازم را ایجاد نماید. 

• در زبان انگلیسی لغات بسیاری هستند که فقط هنگام صحبت از زنان و یا مردان و یا بچه‌ها استفاده می‌شوند واین امر می‌تواند نشاندهنده طرز فکر ما درباره مردم باشد. به عنوان مثال واژه gossip"" (بدگویی و شایعه پراکنی) عموما برای زن‌ها و برای مردان برای بیان این معنی از واژه "talk" استفاده می‌شود.

• شما می‌توانید لیست از لغات را به دانش‌آموزان داده و بخواهید آن‌ها را دسته بندی نمایند و سپس بر روس این تقسیم بندی بحث نمایید. مثلا واژگان زیر را در خصوص اینکه برای مردان،‌زنان، پسرها و یا دخترها استفاده می‌شود ، دسته‌بندی کنند. اگر اشتباهی در تقسیم بندی داشتند و یا لغتی را در چند دسته قرار دادند می‌توانید توضیح دهید که چه تفاوتی در معنی به وجود می‌آید. 
beautiful, strong, trustworthy, silly, pretty, mature, gossip, weak, handsome, rough, ambitious

• می‌توان از دانش‌آموزان خواست تا مطالبی را در خصوص یک موضوع مطالعه کرده و برداشت خود را به صورت مثبت ، ‌منفی و یا بیطرف بیان کنند. 

• اگر خبری را می‌خوانند بپرسید چگونه یک گزارشگر دیگر می‌تواند همین خبر را به صورتی دیگر با مفهوم و برداشتی متفاوت گزارش نماید. به عنوان مثال : اگر خبر در خصوص اعتصاب در یک کارخانه باشد، اعتصاب‌کنندگان ، کارفرمایان ، دولت و یا مشتریان آن را گزارش می‌کنند.

• می‌توان دانش آموزان را به اندیشیدن درباره‌ی اینکه نویسنده‌ی یک مطلب چه فکری از خواننده خود داشته که این مطلب را به این صورت نوشته است تشویق نمود. 

• از دانش‌آموزان می‌توان خواست تا درباره زبان مادری نیز به همین منوال عمل کنند. یعنی در خصوص واژگان ، ‌ساختار دستوری و... به همین منوال بررسی یه عمل بیاورند و معادل موارد یافته شده را در انگلیسی بررسی کنند. 

البته در این نوشته بیشتر هدف ما تعریف عنوان Critical language awareness و جایگاه آن در زبان آموزی بود و پیشنهادات عملی مورد اشاره می‌تواند بسیار گسترده تر از این موارد باشد. 

تذکر: مطالب ارائه شده در این بخش ، اگر مصداقی در کتاب سال هفتم داشته باشند ، تا حدّ ممکن به آنها اشاره خواهد شد.